Сарат МухIумаева

Автор: admin     Категория: Сарат Мухумаева57027 просмотров

Сарат-Мухумаева

Дир гьитIинаб ВатIан, магIарул улка,
Дие дур хиралъи, дий дур кIодолъи!
Авар каламалъул камилаб рагIи,
Унго кIоченадай дир лъималазда?

********

ЖИНДИЛЪАН ЯХI БЕЦIЦIУЛЕБ ГЬАБ МАЦIАЛЪУЛ ГЬУИНЛЪИ

Гьаб нужер мажлисалде цIаруе щварай гуро,
ЦIер гIадинаб бацIцIадаб рокьуца цIарай йиго.
Рокьула дие мугIрул, магIарул пасихIаб мацI,
Дирго хирияб тIалъи, хундерил гьайбатаб ракь.

Бокьула инсул росу, росдал иццал, ссанаби,
ТIогьолъан жиб баккараб сверухъ бугеб тIабигIат.
Бокьун буго дир рокьи киназего бикьизе,
Жив-живасул рекIелъан гьеб рокьул цIа кунчIизе.

Дир халкъалъул яхI-намус, бахIарчияб хасият,
Хиси гьечIеб гIадатлъи, гIорхъи гьечIеб гIаданлъи,
Дир халкъалъул гьайбатлъи,гьезул гьунар ,лебаллъи,
Жиндилъан яхI бецIцIулеб гьаб мацIалъул гьуинлъи.

Гьаб рокьул квацIи босун классалде дун ячIуна,
Дир хириял тIанчIазе тIугьдуллъун гьеб бикьула.
Гьаб асаралъул гъамас дица гьезий рагьула,
Гьеб ричIулел кIулалги кIвар кьун гьезухъе кьола.

Дарсазда ниж рахуна рорхатал мугIруздеги,
МугIруздасан рещтIуна щобал, кIкIалабахъеги.
МагIарул гьава цIула, цIорораб лъим гьекъола,
Бакъудехун руссарал тIугьдузул махI сунтIула…

МагIарул мацI малъизе жигар бахъулел ругел
МугIалимзабазеги гьарула дица сахлъи!
Нужер захIматаб хIалтIулъ кьеги нужее сабру!
Жидерго мацI бокьулел кьеги нужее лъимал!

********

ДУН АВАР МАЦIАЛЪУЛ МУГIАЛИМ ЙИГО

Дир гIагараб шагьар, хирияб школа,
Щолей йиго духъе щибаб къойил дун;
Дир гьайбатал лъимал — гьезий лъай кьезе
Даимаб мурадгун галиги тIамун.

Дир гьитIинаб ВатIан, магIарул улка,
Дие дур хиралъи, дий дур кIодолъи!
Авар каламалъул камилаб рагIи,
Унго кIоченадай дир лъималазда?

МагIарул мацIалде дир рекIелъ бугеб
Рокьи гьезиеги бикьила дица,
Гьаб дир миллаталъул яхIги намусги
МеседгIан цIунизе малъила дица

Гьезул ракIазулъги бикIила дица
МугIрул ВатIаналде хIасратаб рокьи,
Гьезул пикрабалъги бессизабила
Берцинлъи, гьайбатлъи гьаб дир халкъалъул.

Дир кучIдул гьаризе бугеб гьунарги
Гьебги гьел дарсазда хIалтизабула.
ХIаялги, къецалги, рагIикъотIалги
ХалтIизарун, тема щула гьабула.

Дун — авар мацIалъул дарсал рачуней,
Дирго халкъ хирияй мугIрул яс йиго.
Дун — дир цIалдохъаби цIвабзазде цIалей,
Рахьдал мацI малъулей мугIалим йиго.

********

УНГО,ЩИБ ТIОКIЛЪИДАЙ НИЖЕЛЪ БУКIАРАБ

МархIаба, лъикI щварай, хIежалъул микки,
Маккаялдеги ун, анищ тIубарай.
Барка, барка дур хIеж, хIежалъул бика,
ХIабибасул равза бихьун юссарай,

ГIищкъуялъ къан ккураб керенги чучун,
Чанги инагьдараб ракI разилъичищ?
Хирияб ракьалда хIетIе чIезе щун,
ХIасратаб ракIалъул мурад тIубачIищ?

ТIаса йищун нижей сайгъатлъун кьурай,
Сундулъго мисаллъун мун йикIуна дий,
Мун гIадинай эбел Аллагьас кьезе,
Унго щиб тIоклъидай нижелъ букIараб?

БухIараб рухIелалъ черх чапаниги,
ЧучичIо дур рекIел кIудияб иман.
КьогIаб къварилъиялъ къвал бараб къоялъ,
Халкъго хIайранлъана дур сабруялда.

Ургьибго гьалдолеб цIа бугониги,
Ккун цере квералгун гьабуна щукру.
МашаАллагь,дур гьеб гIамал-хасият,
ХисичIо, кинаб гьир тIаде кканиги.

Ххвалий лъиданиги рагIи абичIей,
ХочIое-харбие заман батичIей,
РитIухъаб гурони калам гьабичIей,
Кинабго мухIканай, хIалимай эбел.

********

ЭМЕН

Гьав унев вукIана хъахIал къаназул
Къокъго цIарал хъварал кьерал нахъа тун,
ЦIалулел рукIана гьас гьел цо-цоккун,
Цо цIакъго хирияб батулеб гьечIо.
ЦокIалго сокIкIарал мармар гьецIаби,
БахIарзазул цIарал хъван руго гьезда.
Жакъасел талихIал къоязе гIоло,
Нужеца тIуна би, барахщичIого,
«Дир хирияв эмен!Киб бугеб дур хоб?
Кинаб чидар ракьулъ рукъарал рукьби?
Кинал бахIарзазда гъорлъ хъвараб дур цIар?» —
Рас хъахIлъарав васас гьикъулеб буго.
Амма инсул гьаракь рагIулеб гьечIо,
Аза-азар гьаркьалъ къунеб буго гьеб…
Эмен!Дун гIезегIан дий гIакълу кьезе,
Дадайин абизе асков мун щвечо.
Ралъдалъе рехарал чIимхал кинигин,
Гьаруна нилъ рагъалъ кIиялго ратIа.
Унев вуго дур вас саназда цадахъ,
ЦохIо лахIзаталъги лъалхъуларо гьел,
ХIанчIица кинигин куркьбалги хьвагIун,
Боржун унеб буго чIей гьечIеб заман…

********

Гьале нахъа тана анкь, ана рохалил къоял,
РагIалде ракIарана гьал нилъер данделъаби.
ЦохIо анкьида жаниб бухьана кIиго гарацI,
КIи-кIи милъиршо рекъон, щущун руго бусаби.
Туртил роххадул кIкIалахъ кIи-кIи тIегь тIегьан буго,
ГIазулъанги раккун гьел цоцазде руссун руго.
Гьел тIугьдузул берцинлъи заманалдасан ссуна,
Нусго соналдасанги ссунгеги нужер рокьи!
Къоялъ гвангъаниги, бакъ бакъанида тIерхьуна,
ТIерхьунгеги кидаго гьал бахIаразе талихI!
МухIамад ва Заира, НурмухIамад, ПатIимат,
Дица нужей гьарула даим гьуинаб гIумру,
Жакъа нужехъ ралагьун рохулел руго ракIал
Цоцаздаса ракI бохун хутIаги нуж гIумруялъ!

********

КИРЕДАЙ РАЧИНА ГЬАЛ КАРАЧЕЛАЗ

Жакъадги кьуна дарс магIарул мацIалъ
Бащдаб магIарулалъ,бащдаб гIурусалъ,
Жакъаги щвана дун свакан рокъое
Свараб чирахъ гIадин рекIел нурги сун,

Сабураб, магIнаяб магIарул рагIи,
ГIисинаб гIелалъе гIадлъулеб буго,
Чилъиялъул хIуби, яхIалъул рачел,
Рахьдал мацI гьазие чиярлъун буго,

Гьан бичун, чед босун, дир магIарулаз
МагIарул мацIалъул гьод бекун буго.
Гьадинаб бечедаб дир авар калам,
Чияраб мацIалъе наку чван буго.

МагIарул халкъалъул гIисинал лъимал,
Гьале дир дарсида гIодор чIун руго,
Гьале дун гьитIинав магIаруласда,
МагIарул мацIалда калъалей йиго.

Дий гьев магIарулас гьадинаб жаваб,
Бадиве валагьун гьабулеб буго:
«Не понимаю я аварский язык
Скажите на русском, тогда я пойму».

МагIарул васасул гIасияб калам
Каранлъ къазабураб ханжарин ккана,
ГIакълу гьечIолъиялъ бицараб рагIи
РечIчIараб гьорчолъун гIадалъ кьабана.

Кин, дир магIарулав, дуда гьеб рагIи
ГьедигIан бигьаго абизе кIвараб?
Кин мун гьавурал дур эбел-инсуда
Гьедин мунги тун рукIине кIварал?

Кин нужеда кIолеб, дир магIарулал,
МагIарул мацIалъул цIоко бахъизе?
Кин нужеда щолеб сардилъ макьуго
Чохьол лъималазда мацIги кIочон тун?

Щай нужер сурсатал тIатIала рехун
Лъимада мацI лъазе тIаделъуларел?
Щай тIолабго дир халкъ, дандеги буссун,
Гьаб унтуе дару ургъулеб гьечIеб?

ХинкI-чедалъул ургъел тIадеги босун,
Миллияб рахъалде рохъо хъван буго.
МацI хвеялда цадахъ халкъ холеблъиги,
КIварго гьабичIого, кIочон тун буго.

Щиб къисматдай ккела гьаб дир халкъалъул
Халкъияб хазина чадихъги бичун?
Киредай рачина гьал карачелаз,
Чияр культурабаз кверде росарал?!

Бокьанищ? Бице цойгияздаги.

Опубликовать в Google Plus
Опубликовать в LiveJournal
Опубликовать в Мой Мир
Опубликовать в Одноклассники

Метки: , , ,

Оставить комментарий

Подтвердите, что Вы не бот — выберите человечка с поднятой рукой: